11/29/02

Kunstschilders

Schildersfamilie Van Ruysdael

• "Omstreeks 1590 verhuisde ene Jacob Jansz van der Graft van Blaricum naar Naarden. Zijn achternaam kan in verband gebracht worden met 't Slot te Blaricum dat in die tijd bekend stond onder de naam De Graft. Het Slot was een aanzienlijk huis dat in de Bouwvenen aan de Gooiersgracht stond. (...) De eerste eigenaar was de Amsterdamse burgemeester (1483) Dirck Heymansz Ruysch. Naar hem werd later het huis Ruysdael genoemd. Bij het huis hoorde een pachtboerderij (...). In 1722 wordt alleen nog de pachtboerderij genoemd. Om die boerderij gaat het nu, want waarschijnlijk stamt de familie Van Ruysdael af van een van de pachters van De Graft of Ruysdael. Terug naar Jacob Jansz met de toenaam Van der Graft, die uit een Blaricums geslacht van dorpsnotabelen stamde. Toen hij zich omstreeks 1590 in Naarden vestigde, nam hij de naam De Goyer aan. (...) Waarschijnlijk werden zijn zonen Jacob, Hermanus, Gerrit, Pieter, Salomon en Isaac geboren in zijn huis in de Peperstraat. Mogelijk schilderde Isaac in 1646 vanuit zijn ouderlijk huis het schilderij ‘Gezicht op Naarden’.
Na het overlijden van hun vader in 1616 vertrokken Salomon en Isaac naar Haarlem. Het huis in de Peperstraat bleef bewoond door de oudste zoon Jacob Jacobsz (ca. 1594-1656) (...) (In 1620) staat hij geregistreerd als schepen van de stad. Bij zijn nieuwe status hoorde ook een nieuwe naam en vanaf die tijd noemde hij zich Jacob van Ruysdael. Salomon en Isaac namen in Haarlem in navolging van hun oudste broer ook de naam Van Ruysdael aan. Het is duidelijk dat deze naamsverandering in verband stond met hun afstamming van een van de bewoners of pachters van het huis Ruysdael. Mogelijk diende de nieuwe naam ook ter onderscheiding van de overige familietakken. In Blaricum splitste het geslacht Van der Graft zich bijvoorbeeld onder meer op in de Rooms katholiek gebleven families De Goijer en Creijnen. Salomon van Ruysdael werd in 1623 opgenomen in het Haarlemse schildersgilde." Isaac was de vader van Jacob van Ruisdael (1628-1682), de beroemde landschapsschilder (die zijn naam altijd met -ui- schreef). Broer Pieter vestigde zich onder de naam De Goyer in Alkmaar. Een nakomeling van broer Gerrit Ruysdael verbleef nog in Naarden: Jan Aertsz Ruisendaal, ovl. 1727 [F.J.J. de Gooijer, 'De schildersfamilie (Van) Ruysdael uit Naarden' in: De Omroeper. Historisch tijdschrift voor Naarden 14 (2001), nr 1, p 31-36; vgl. P.W. Vrijlandt, 'De eigenaars bewoners van het Slot Ruysdael', in: TVE 5 (1975)].