11/29/02

Beroemdheden

BEKENDHEDEN

Het Gooi heeft maar weinig beroemdheden voortgebracht, daarom is de verzamelnaam bekendheden beter op z’n plaats.  Een aantal van deze personen staan hieronder vermeld in alfabetische volorde.   Van genoemde  personen volgt een korte beschrijving, volledigheid is onmogelijk.   Sommige van hen staan al in andere hoofdstukken beschreven, dan is een link voldoende 

ABDISSEN VAN ELTEN

 GRAAF  VAN HOLLAND,  FLORIS  V

HINLOPEN, FRANCOIS

HOOFT,  P. C.

HORTENSIUS, LAMBERTUS    

LUDEN, EMIL     (1863 - 1942)

LUSTIGH, LAMBERT RIJCKSZ

RUYSDAEL, ISAACK

RUYSDAEL, SALOMON

VOS, FLORIS        (1871 - 1943)   

VOS, HARMEN

FLORIS VOS   (1871-1943)

Floris Vos wordt zeventig   (1941)

 Wanneer iemand den leeftijd der sterken  heeft bereikt, dan mogen zijn verdiensten jegens de gemeenschap, zoo hij die heeft, gereleveerd  worden. Floris Vos, die vrijdag 21 November 1941 dien leeftijd bereikt, heeft vele verdiensten jegens de gemeenschap; hij stichtte in het Gooi de eerste modelboerderij , hij vocht voor de erfgooiers en hun rechten, hij porde slapende ministers wakker, hij bestormde tollen en hielp ze opruimen en toch ..... men zou bijna kunnen volstaan met zijn naam te vermelden en niet meer. Want die naam is zoo bekend, en de daden die er aan verbonden zijn evenzeer, dat alleen de jongste generatie er verder niets van weet.  De ouderen herinneren zich dezen naam zeer goed en in ‘t Gooi kent ieder den nog levenskrachtigen “baas van Oud Bussem”  met zijn typische grijzen hoed. Hoe Floris Vos in ‘t Gooi kwam, heeft hij ons indertijd zelf verteld.

             “In 1902 keerde ik naar dit land mijner voorvaderen terug. Van mijn jongste jaren af had ik veel lust in ontginningen; ik was op het gymnasium geweest , doch het zittend leven was niets voor mij. We woonden in Utrecht. Mijn vader wilde dat ik hem in zijn dokterspraktijk kon opvolgen, althans een academische vorming zou genieten. Maar met een bezorgd hart zag hij me al op zeer jeugdigen leeftijd naar Hongarije vertrekken. Na verder nog eenigen tijd in het buitenland te hebben gezworven, vestigde ik een klein landbouwbedrijf op de Veluwe. Hiervoor was geen voldoende afzet te vinden en na 10 jaren kwam ik naar ‘t Gooi. Dat was zooals gezegd in 1902.

            Ik had met v. Woensel Kooy het Bosch van Bredius gekocht, om hier  een modelboerderij op te richten. Ook in dien tijd reisde ik veel in het buitenland. In 1906 was ik adjunct - commissaris - generaal  voor Nederland op de Wereld-tentoonstelling te Milaan.  Jan Scholte, de commissaris- generaal had n.l. groote  moeilijkheden gehad en moest nu iemand hebben met een goed zenuwgestel. Van de Italiaansche regering kreeg ik het officierskruis in de Kroonorde van Italie, en werd eerelid van het Museum van Kunsten en Wetenschappen. Ik heb toen voor het eerst kennis gemaakt met de kleingeestigheid van de Hollandsche regeeringspersonen. Ik was voorgedragen voor het officierskruis van de Oranje -Nassau, maar die onderscheiding werd ingehouden, daar ik niet wilde toegeven aan het ministerieel   verlangen, mij uit den Erfgooiersstrijd terug te trekken. Ik vond het toen ook niet meer noodig  vergunning aan te vragen voor ‘t aannemen van de Italiaanse orde, hetgeen wettelijk was voorgeschreven. De heeren zijn er blijkbaar voor teruggeschrokken een rechtsvervolging in te stellen, hoewel ik de orde bij gelegenheid wel droeg”

             Tot zoover Floris Vos over zijn komst in het Gooi. Oorspronkelijk stamde hij uit Huizen, waar zijn overgrootvader heelmeester was. Over zijn voorvaderen heeft deze militante erfgooier ons indertijd nog interessante bijzonderheden verteld. Het teekeny den man, die toen hij voor de erfgooiersrechten vocht, er niet tegen op zag duizend koeien op de marechaussee af te jagen, als hij vol trots zegt, dat hij van rechtschapen en eenvoudigen menschen stamt.  “Daar ben ik trotscher op  op, dan verwantschap met een of anderen rijken advocaat, die vol streken zit. Ik begrijp niet, waarom menschen zich zoo uitsloven om familie te zijn van een hooge oomme - let maar op, van gewone stervelingen  zijn ze niet graag familie - of  waarom ze moeite doen hun kinderen vooral deftig te doen trouwen. Laat ze zorgen, dat de kinderen flink op eigen beenen leeren staan “.

 Als erfgooier

             Als erfgooier zijn de daden  van Floris Vos berucht en beroemd geworden en niet eerder eindigde zijn verbeten strijd voor de rechten der scharende erfgooiers, dan toen in 1912 de Erfgooierswet tot stand kwam.

            Het was in die jaren van strijd, toen de Gooische gemeenten zich steeds meer land van de oude erfgooiersgemeenschap toe-eigenden; Floris Vos werd de vurige, onverzettelijke en ook handige leider en dat is bij tal van gelegenheden gebleken. Het zou waarlijk heel wat ruimte eischen deze hier  weer te geven, de verleiding is te groot, doch er moet zuinig met het papier worden omgesprongen. Een van de hoogtepunten was wel het reeds gereleveerde feit van den veldslag tusschen 1000 koeien en de marechaussee, die de regeering naar de meenten te Blaricum had gezonden. Het was Floris Vos die, om bloedvergieten tusschen de “regeerings-troepen” en de erfgooiers te voorkomen, het legertje koeien op de politietroepen  afstuurde; hij heeft er voor in de kerker moeten boeten, doch na 10 jaren strijd won hij den slag en maakte de Erfgooierswet een einde aan de openbare verwikkelingen. Floris Vos werd als afgevaardigde van de stad Naarden in het bestuur van Stad en Lande opgenomen, welke functie hij later vrijwillig heeft neergelegd. 

Als tolbestormer  

            Als tolbestormer maakte hij zich landelijk nog meer naam dan als erfgooier. Heel ons land had plezier in dien vurigen kleinen Gooier, die niet met gepraat, doch met daden van leer trok tegen de volkomen ouderwetsche verkeersobstakels, waaraan iedereen  een hekel had. Zijn befaamde bestorming van de tol te Muiden werd een keerpunt in de tollenhistorie; de autoriteiten in Den Haag  waren wakker geschut.

            Toen Floris Vos in 1929 candidaat werd gesteld voor de Tweede Kamer, kozen 40.000 Nederlanders den man, dien zij om zijn eigen voortvarendheid en frischheid  van gedachten respecteerden ! Hij deed er goed werk, maar zijn frissche  spontaniteit belette hem een doorgefourneerden politicus te worden.

            Een veelbewogen leven heeft dezen 70-jarige achter de rug. En eerst de laatste jaren is het rustiger om hem heen geworden. Maar in den strijd om de erfgooiersrechten is hij een historische figuur, als tollenbestormer niet minder. Een man van een kranig en pittig karakter, die moeilijkheden te lijf wist te gaan; een Nederlander in den besten zin van dit woord. Die men nu eenmaal moet nemen zoo hij is. En dien wij gaarne vele jaren van goede gezondheid gunnen, al levert hij ons dan ook niet zooveel copy meer als eertijds !